Μητσοτάκης σε Financial Times: Η Ευρώπη δεν μπορεί να δεχθεί καμία πληρωμή για τα Στενά του Ορμούζ

Σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αποδεχθεί οποιαδήποτε μορφή χρέωσης ή «διοδίων» στη ναυσιπλοΐα μέσω των στρατηγικών θαλάσσιων διαδρόμων, όπως τα Στενά του Ορμούζ, έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο podcast «The Rachman Review» των Financial Times με τον δημοσιογράφο Gideon Rachman.

Τόνισε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε επικίνδυνο προηγούμενο που θα μπορούσε να υπονομεύσει τη θεμελιώδη αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και προειδοποίησε ότι η επιμονή του Ιράν να επιβάλει χρεώσεις στα Στενά του Ορμούζ θα είχε ευρύτερες γεωοικονομικές συνέπειες, ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, που αποτελεί κεντρικό κόμβο της παγκόσμιας ναυτιλίας.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποια κυβέρνηση στηρίζει την ιδέα των διοδίων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, ενώ τόνισε ότι τα κρίσιμα ζητήματα για τη διεθνή διαπραγμάτευση είναι δύο: η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και η επαναφορά του status quo στο Ορμούζ.

Ενεργειακή κρίση και πληθωρισμός

Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ευρώπη ήδη αντιμετωπίζει υψηλότερο πληθωρισμό από τον αναμενόμενο, αν και δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί ελλείψεις σε βασικά προϊόντα όπως το πετρέλαιο ή το καύσιμο αεροσκαφών. Στην περίπτωση της Ελλάδας, σημείωσε ότι η χώρα διαθέτει περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο χρησιμοποιεί για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα ανακούφισης, βασιζόμενη στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αυτό δεν επαρκεί για να αντιμετωπιστεί πλήρως η κρίση κόστους ζωής, η οποία εντείνεται όσο η ενεργειακή αστάθεια συνεχίζεται.

Στρατιωτική παρουσία της ΕΕ

Αναφερόμενος στη στρατηγική σημασία της ναυσιπλοΐας, ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές δυνάμεις παγκοσμίως, συμμετέχει ενεργά σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ασφάλειας στη θάλασσα, όπως η επιχείρηση Aspides, η οποία συνοδεύει εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και έχει στόχο την προστασία από επιθέσεις.

Εξήγησε ότι η επιχείρηση αυτή έχει ήδη δείξει αποτελέσματα, καθώς έχει αντιμετωπίσει επιθέσεις drones, αλλά υπογράμμισε ότι η επέκταση της αποστολής της σε άλλες περιοχές, όπως το Ορμούζ, προϋποθέτει πρώτα μια πολιτική συμφωνία και μια σταθερή κατάπαυση του πυρός.

Ουκρανία και Ρωσία

Στο ζήτημα του πολέμου στην Ουκρανία, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ευρώπη έχει πλέον απελευθερώσει σημαντική χρηματοδότηση ύψους περίπου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, υπογραμμίζοντας ότι μια δίκαιη ειρήνη προϋποθέτει στρατιωτική ισορροπία μεταξύ των δύο πλευρών.

Εκτίμησε ότι η Ρωσία δεν βρίσκεται πλέον σε πλεονεκτική θέση στο πεδίο της μάχης και ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για επιστροφή σε διαπραγματεύσεις.

Στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης

Ο Έλληνας πρωθυπουργός υποστήριξε την ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη έχει για χρόνια «εξωτερικεύσει» την ασφάλειά της στις ΗΠΑ. Όπως είπε, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να διαπραγματεύεται με μεγαλύτερη ισχύ με την Ουάσιγκτον.

Αναφέρθηκε επίσης στο άρθρο 42.7 των ευρωπαϊκών συνθηκών, το οποίο χαρακτήρισε ακόμη ισχυρότερο από το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση μιας πιο συνεκτικής ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής.

Χρέος και οικονομική ανάκαμψη

Ο κ. Μητσοτάκης παρουσίασε την Ελλάδα ως χώρα που έχει πλέον εξέλθει από την κρίση χρέους, υπογραμμίζοντας ότι η μείωση του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ είναι η ταχύτερη στην ευρωζώνη και ότι η χώρα δεν θα είναι πλέον η πιο χρεωμένη στην Ευρώπη έως το 2026.

Τόνισε ότι η οικονομική σταθερότητα, τα πρωτογενή πλεονάσματα, η μείωση της ανεργίας και η αύξηση των επενδύσεων έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των αγορών, αν και παραμένουν προκλήσεις όπως ο πληθωρισμός και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση.

Μεταρρυθμίσεις

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι βασικό μάθημα από την ελληνική κρίση είναι πως οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να εφαρμόζονται πριν μια χώρα φτάσει σε οριακό σημείο. Ανέφερε χαρακτηριστικά την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής μέσω τεχνολογικών εργαλείων ως παράδειγμα επιτυχημένης πολιτικής που ενίσχυσε τα δημόσια έσοδα.

Μέση Ανατολή και διπλωματικές ισορροπίες

Για τις σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι πρόκειται για στρατηγική συνεργασία με βαθιές αμυντικές και οικονομικές διαστάσεις, η οποία όμως δεν εμποδίζει την Αθήνα να ασκεί κριτική σε πολιτικές επιλογές του Ισραήλ, ιδιαίτερα σε σχέση με τη Γάζα και τον Λίβανο.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα διατηρεί ισχυρές σχέσεις με όλες τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και της Αιγύπτου.

ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και Ευρώπη

Ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι το ΝΑΤΟ και η ΕΕ πρέπει να προσαρμοστούν σε μια εποχή όπου οι ΗΠΑ ζητούν από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλειά τους. Υπενθύμισε, επίσης, ότι χώρες όπως η Ελλάδα έχουν ήδη αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες λόγω των περιφερειακών απειλών.